සඳෙහි පෘථිවියට පෙනෙන අලෝකමත් කොටසේ හැඩය කාලයත් සමඟ වෙනස් වීම 'සඳෙහි කලාවන්' ලෙස හැඳින්වේ. මේවා සිදුවන්නේ පෘථිවිය වටා සඳෙහි කක්ෂීය ගමන සහ සූර්යයාගෙන් ලැබෙන ආලෝකය හේතුවෙනි. ප්රධාන කලාවන් ලෙස නව සඳ, වැඩෙන සඳ (waxing), පුර පසළොස්වක සඳ සහ ගෙවෙන සඳ (waning) හඳුනාගත හැකිය.
තව දැනගන්නසෞරග්රහ මණ්ඩලය යනු සූර්යයා සහ ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් බැඳී ඇති අනෙකුත් ආකාශ වස්තූන්ගේ එකතුවයි. මෙහි මධ්යයේ සූර්යයා පවතින අතර, එය වටා ග්රහලෝක 8ක් (බුධ, සිකුරු, පෘථිවිය, අඟහරු, බ්රහස්පති, සෙනසුරු, යුරේනස්, නෙප්චූන්), ඒවායේ චන්ද්රයන්, වාමන ග්රහලෝක, ග්රහක සහ ධූමකේතු කක්ෂගත වී පවතී.
තව දැනගන්නසෑම ග්රහලෝකයක්ම සූර්යයා නාභියක පිහිටි ඉලිප්සීය කක්ෂයක ගමන් කරයි. මෙම නියමය මගින් ග්රහලෝකවල ගමන් මාර්ගය පරිපූර්ණ වෘත්තාකාර නොවන බවත්, එය ඉලිප්සාකාර බවත් තහවුරු කරයි.
තව දැනගන්නග්රහලෝකයක් සහ සූර්යයා සම්බන්ධ කරන අරීය දෛශිකය සමාන කාල පරතරයන් තුළදී සමාන ක්ෂේත්රඵලයන් ආවරණය කරයි. මෙයින් ගම්ය වන්නේ ග්රහලෝකය සූර්යයාට ආසන්නව පිහිටි විට එහි වේගය වැඩි වන බවයි.
තව දැනගන්න10 වන ශ්රී ලංකා කණිෂ්ඨ තාරකා විද්යා ඔලිම්පියාඩ් තරඟාවලියේ (The 10th Sri Lankan Junior Astronomy Olympiad Competition - 2022) පසුගිය ප්රශ්න පත්ර සාකච්ඡාව සහ ගැටලු විසඳන ආකාරය මෙහිදී විස්තර කෙරේ.
තව දැනගන්න7 වන සහ 8 වන ශ්රී ලංකා කණිෂ්ඨ තාරකා විද්යා ඔලිම්පියාඩ් තරඟාවලිවල (The 7th & 8th Sri Lankan Junior Astronomy Olympiad Competitions) පසුගිය ප්රශ්න පත්ර සාකච්ඡාව සහ ගැටලු විසඳන ආකාරය මෙහිදී විස්තර කෙරේ.
තව දැනගන්න